tel_esperino


Go to content

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Α΄ ΜΕΡΟΣ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Σε μια εποχή σαν τη σημερινή, κατά την οποία οι τηλεπικοινωνίες είναι κάτι το αυτονόητο, το καθημερινό στη ζωή μας, η ενασχόληση με τις τηλεπικοινωνίες των αρχαίων Ελλήνων μοιάζει είτε με χάσιμο χρόνο είτε με παρωχημένο πεδίο έρευνας μια που δεν γνώριζαν τότε το τηλέφωνο. Ή μήπως το γνώριζαν; Μήπως είχαν αναπτύξει τις οπτικές τηλεπικοινωνίες και είχαν εφεύρει το πρωταρχικό σύστημα μορς; Χρησιμοποιούσαν μηχανισμούς και όργανα τηλεπικοινωνίας; Η απάντηση είναι καταφατική. Γνώριζαν και μάλιστα πολλούς τρόπους και μεθόδους τηλεπικοινωνιών, μερικοί των οποίων είναι πρόγονοι σημερινών τηλεπικοινωνιακών συστημάτων. Ο καθένας από εμάς απορεί μπροστά στην εφευρετικότητα, την αμεσότητα και την ικανότητα αυτών των συστημάτων. Οι τηλεπικοινωνίες των αρχαίων Ελλήνων αποτέλεσαν τις βάσεις της σημερινής εξέλιξης στον τομέα αυτό και προκαλούν τον θαυμαστό μας.

Κατανοώντας εξάλλου και μαθαίνοντας το παρελθόν μας σκιαγραφούμε το μέλλον και την πορεία μας σ’ αυτό.

Αγγελιοφόροι, πεζοί και έφιπποι

Η συνηθέστερη μέθοδος μετάδοσης πληροφοριών στην αρχαία Ελλάδα. Πολύ γνωστός αγγελιοφόρος είναι ο Φειδιππίδης, που μετέφερε το μήνυμα της νίκης κατά των Περσών απο τον Μαραθώνα στην Αθήνα το 490 π.χ. από μια απόσταση 39 χιλιομέτρων την οποία διέσχισε χωρίς να σταματήσει, και ο οποίος, αφού αναφώνησε το γνωστό «νενικήκαμεν», άφησε την τελευταία του πνοή.

Μια 'εξελιγμένη' μέθοδός της ήταν οι έφιπποι αγγελιοφόροι και η δημιουργία σταθμών όπου ο αγγελιοφόρος άλλαζε άλογα ή άλλαζε ακόμη και ο καβαλάρης, ένα σύστημα που αναπτύχθηκε πολύ από τους Πέρσες, όπως σημειώνει ο Ηρόδοτος.

Το σύστημα αυτό το διατήρησαν και το ανέπτυξαν ο Μ. Αλέξανδρος, οι Ρωμαίοι και οι Βυζαντινοί.
Εδώ αξίζει να θυμηθούμε ότι τα άλογα έγιναν γνωστά στην Ευρώπη, όταν τα έφεραν εδώ οι Αχαιοί γύρω στα 1300 π.χ., ίσως και νωρίτερα. Αυτό σημαίνει ότι από τη μέση ταχύτητα ενός πεζού δρομέα που κυμαίνεται ανάμεσα στα 10-12 χλμ. ανά ώρα στις καλύτερες περιπτώσεις (και φυσικά για λίγες ώρες), περνάμε στο άλογο που καλπάζει (κι αυτό για λίγες ώρες) με μια μέση ταχύτητα 20-25 χιλιόμετρα, ανά ώρα.

Παράσταση του αγγελιοφόρου Φειδιππίδη που μετέφερε το μήνυμα της νίκης των Ελλήνων κατά των Περσών από τον Μαραθώνα στην Αθήνα.

Τα ταχυδρομικά περιστέρια

Τα ταχυδρομικά περιστέρια έχουν αλάνθαστο ένστικτο, μεγάλη μνήμη και εξαιρετική ικανότητα προσανατολισμού. Ύστερα από προσεκτική εκπαίδευση μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μεγάλες αποστάσεις (1,000 χιλιόμετρα). Αναπτύσσουν ταχύτητα μέχρι 55 χιλιόμετρα την ώρα, πολύ μεγαλύτερη από αυτήν ενός έφιππου αγγελιοφόρου, και το κυριότερο πετούν σε ευθεία γραμμή. χωρίς να είναι υποχρεωμένο να ακολουθεί τους στριφογυριστούς δρόμους των βουνών.

Τον 5ο π.χ. αιώνα έχουμε την πρώτη αναφορά για την μέθοδο των περιστεριών, απο τον Αιλιανό για τον Ολυμπιονίκη Ταυροσθένη. Στην Ολυμπία το 500 π.χ. που διεξήχθησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, ο αθλητής Ταυροσθένης από την Αίγινα, είχε πάρει μαζί του περιστέρια, οπου μετά τη νίκη του στους αγώνες, άφησε ένα περιστέρι ελεύθερο, αφού έδεσε στο πόδι του μια κόκκινη ταινία, σύμβολο της νίκης του στους αγώνες. Ο Αιλιανός μας λέει ότι το περιστέρι χρειάστηκε μια ώρα περίπου, για να διασχίσει την απόσταση Ολυμπία - Αίγινα και να φέρει την είδηση της νίκης. Σύμφωνα δε με άλλη παράδοση η πληροφορία της νίκης του Ταυροσθένη μεταδόθηκε με πυρσούς, μέσω φρυκτωριών.

Τα ταχυδρομικά περιστέρια έχουν πολύ ανεπτυγμένους τους μυς του στήθους. Πετούν με μεγάλη ταχύτητα , έχουν μεγάλη αντοχή, και έχουν εξαιρετική ικανότητα να θυμούνται το μέρος που πέρασαν έστω και μια φορά.

Ηχητική μετάδοση μηνυμάτων

Ο 'ακουστικός τηλέγραφος' του Μ. Αλέξανδρου ο οποίος και χρησιμοποιήθηκε στις εκστρατείες, αποτελούνταν από ένα τρίποδο ύψους περίπου τεσσάρων μέτρων, ενωμένο στην κορυφή, από την οποία ξεκινούσε ένα σχοινί που κρατούσε ένα στρογγυλό ηχητικό κέρας μεγάλου μεγέθους. Η ανάρτηση ήταν τέτοια που επέτρεπε την κυκλική περιστροφή του κέρατος ώστε τη σήμα να πηγαίνει προς όλες τις κατευθύνσεις. Οι πληροφορίες αναφέρονται στην Αλεξάνδρου ανάβαση του Αρριανού.

Μια άλλη ηχητική μετάδοση μηνυμάτων είναι με το αφρικανικό ταμ-ταμ, όπου ιθαγενείς στη Γκάνα ακόμα και σήμερα στέλνουν μηνύματα χτυπώντας ρυθμικά τα τύμπανα, ενώ άλλοι από κάποια απόσταση ακούν και αναμεταδίδουν τα μηνύματα.

Σε αντίθεση με τις "οπτικές" μεθόδους υπήρχε η δυνατότητα αποστολής και λήψης μηνυμάτων σε όλη τη διάρκεια του εικοσιτετράωρου.

Ο 'ακουστικός τηλέγραφος' του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Κέρας)




Back to content | Back to main menu